Waarom vinden we het groene huis niet mooi?

Over kleurassociatie, context en de inconsistentie van kleurbeleid

Appeltjesgroen is een mooie kleur. Wanneer we in de natuur lopen, zien we een scala aan kleuren en nuances appeltjesgroen. Het is een prachtige kleur.

Wat maakt het dan dat de buurman het groene huis niet kan waarderen?

Kleurassociatie

Dit heeft te maken met onze associatie. We bouwen sinds jaar en dag huizen met aardkleurige materialen - hout, steen, metselwerk. Groen is de kleur van de natuur. We associëren het niet met een stevig huis.

Daarom vinden we als mensen groene architectuur vaak niet mooi. Niet omdat de kleur op zichzelf lelijk is, maar omdat de kleur niet past bij onze beleving van wat een huis hoort te zijn. De kleur is niet harmonisch bij het object.

Een kleur staat nooit op zichzelf. De context bepaalt of we een kleur als passend ervaren.

Te heftig

Tijdens mijn gesprek met Ineke heb ik aangegeven dat de kleur wel te heftig is - veel te verzadigd. Ik kan begrijpen dat er mensen zijn die er moeite mee hebben. Er zijn genoeg kleuren die pastel zijn én kleurrijk, waar Ineke ook van zou houden.

Maar het wonderlijke in dit verhaal is niet het groene huis. Het is de argumentatie en de inconsistentie van de handhaving.

Inconsistentie

Het groene huis van Ineke is zeker geen pastelkleur. Maar de donkergrijze huizen in dezelfde straat zijn dat ook niet. De witte huizen evenmin. En het rode en oranje huis verderop al helemaal niet.

Als de gemeente pastelkleuren als norm stelt, dan zou die norm consequent gehandhaafd moeten worden - niet selectief bij het huis dat het meest opvalt.

Heeft deze zaak te maken met gebrek aan kennis over kleur en kleurbeeld in architectuur? Ik denk het wel. Te vaak wordt kleurbeleid opgesteld zonder heldere definities en zonder meetbare criteria. Het gevolg: willekeur in handhaving en conflicten die bij de rechter eindigen.

Kleurbeleid begint bij definitie

Gemeenten die kleurbeleid voeren, hebben baat bij:

• Heldere definities - wat bedoel je precies met "pastelkleuren"? Definieer het in meetbare termen
• Een referentiekader - bijvoorbeeld op basis van het NCS systeem, met grenzen voor zwartaandeel en verzadiging
• Consequente handhaving - dezelfde norm voor alle panden in dezelfde wijk
• Deskundig advies - een kleurplan opgesteld door iemand die de kleurwetenschap beheerst

Wij helpen gemeenten graag bij het ontwikkelen van een onderbouwd kleurplan - gebaseerd op kleurwetenschap, niet op gevoel.

Mark Kotterink - kleurexpert, Nederlands Kleur Instituut